Vụ tài sản Trần Văn Truyền: Tổng thanh tra Huỳnh Phong Tranh bị “qua mặt”?

Posted on

Minh Tâm

Tổng thanh tra Huỳnh Phong Tranh

Đầu giờ chiều ngày 21/11/2014, Ủy ban Kiểm tra Trung ương (Ủy ban kinh tế trung ương) đã có thông cáo báo chí về “Kết luận kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm về thực hiện chính sách nhà, đất đối với ông Trần Văn Truyền, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, nguyên Tổng Thanh tra Chính phủ”.

Một hôm trước đó, với Công văn số 9161-CV/VPTW, ngày 20/11/2014, Văn phòng Trung ương Đảng đã “bật đèn xanh” để Ủy ban kinh tế trung ương “công khai” về những sai phạm của cựu Tổng Thanh tra Chính phủ bằng hình thức “Thông cáo báo chí”.

Toàn văn của thông cáo báo chí này được đăng tải trên trang điện tử của Chính phủ. Những thông tin này là một bất ngờ kèm nhiều nghi vấn, vì vào sáng ngày 17/11/2014, trong phần giải trình thêm của Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh trước một số ý kiến của đại biểu Quốc hội, Phó Chủ tịch Huỳnh Ngọc Sơn đã gợi ý vụ ông Trần Văn Truyền có kết luận thì thông tin ngay trước Quốc hội.

Tổng Thanh tra Chính phủ đã trả lời rằng ông Trần Văn Truyền thuộc thẩm quyền quản lý cán bộ của Ban Bí thư.

“Ông Truyền là cán bộ thuộc thẩm quyền quản lý của Ban Bí thư. Sau phiên chất vấn lần trước, Ban Bí thư đã họp, chỉ đạo Ủy ban kinh tế trung ương kiểm tra đúng quy trình những vi phạm của ông Truyền. Đến nay chưa có kết luận nên chưa có thông tin để báo cáo đại biểu Quốc hội” – ông Tranh báo cáo. (xem clip trả lời)

4 trên 6 nhà đất có chứng cứ sai phạm

Ủy ban kinh tế trung ương đưa ra 6 địa chỉ liên quan đến khối bất động sản của ông Trần Văn Truyền. Có 4 địa chỉ được xác định rõ về chuyện vi phạm pháp luật của ông Trần Văn Truyền khi ông này giữ cương vị Bí thư Tỉnh Ủy Bến Tre, và sau đó là Tổng Thanh tra Chính phủ.

Những vi phạm này của ông Trần Văn Truyền, theo mô tả của Ủy ban kinh tế trung ương, hoàn toàn được công khai khi ông Truyền nhận được “sự ưu ái” của Quân khu 9, Tỉnh Ủy Bến Tre, UBND tỉnh Bến Tre, UBND Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Quản trị A, Ban Tài chính quản trị Trung ương.

Tổng Thanh tra Chính phủ đã nói gì?

Chiều 12/6/2014, Kỳ họp thứ 7 – Quốc hội khóa XIII tiến hành với phiên chất vấn dành cho Tổng thanh tra chính phủ Huỳnh Phong Tranh.

Ông Lê Đắc Lâm, Đại biểu tỉnh Bình Thuận đứng lên đặt ra duy nhất một câu hỏi liên quan đến khối tài sản khổng lồ phát sinh sau khi cán bộ – cụ thể là cựu Tổng thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền – về hưu. Ông Lê Đắc Lâm đề nghị ông Huỳnh Phong Tranh cho biết ý kiến về vấn đề này cũng như phương án xử lý. Câu hỏi của ông Lê Đắc Lâm nhận được sự hưởng ứng của một vài đại biểu khác.

Thay mặt Thanh tra Chính phủ, ông Huỳnh Phong Tranh cho biết hiện nay chưa có quy định về việc kê khai tài sản đối với cán bộ đã về hưu, mà chỉ có việc kê khai tài sản đối với cán bộ đương nhiệm. Với trường hợp này, khi còn đương nhiệm, ông Trần Văn Truyền đã thực hiện kê khai đầy đủ, không có dấu hiệu thiếu trung thực.

Ông Tranh cho rằng về việc cán bộ sau khi về hưu phát hiện khối tài sản lớn qua thông tin báo chí, hiện Thanh tra chính phủ đang tiếp tục nghiên cứu đề xuất, đồng thời phối hợp quản lý đồng bộ với các cơ quan chức năng để xử lý.

Thí chốt hay nắn gân?

Quyết định 1403-QĐ/UBKTTW năm 2013 về “Hệ thống mẫu văn bản nghiệp vụ về công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng” do Ủy ban kinh tế trung ương ban hành, đều có quy định về “Độ mật”.

Trong các văn bản liên quan nội dung Quyết định 1403-QĐ/UBKTTW, cho thấy với tư cách là đương kiêm Tổng Thanh tra Chính phủ, ông Huỳnh Phong Tranh phải nhận được “báo cáo nội bộ” nhằm “lấy ý kiến” về “dự thảo kết quả” của kiểm tra “dấu hiệu vi phạm về thực hiện chính sách nhà, đất đối với ông Trần Văn Truyền, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, nguyên Tổng Thanh tra Chính phủ”.

Với động thái giải mật “nhanh bất ngờ” của Công văn số 9161-CV/VPTW, cho thấy những người đứng đầu Đảng Cộng sản đang cố tình “làm khó” cho Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, khi người đứng đầu Chính phủ vừa đăng đàn trả lời chất vấn, với những tuyên bố được cho là cứng rắn với Trung Quốc.

Hậu trường chính trị, lâu nay ai cũng biết cả ông Trần Văn Truyền và ông Huỳnh Phong Tranh đều thuộc ê-kíp miền Nam của Thủ tướng.

Một lưu ý khác, mặc dù Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã “soán ghế” Trưởng Ban Chỉ đạo về phòng, chống tham nhũng của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, song trên thực tế ở Luật phòng, chống tham nhũng (sửa đổi 2012, hiệu lực từ 01/02/2013), thì chức danh “Trưởng ban…” này vẫn thuộc người đứng đầu Chính phủ.

Như vậy, với động thái “thu hồi quyền sử dụng đất” được cho là sai phạm của ông Trần Văn Truyền từ phía Ban Bí thư, cho thấy tính khả thi còn tùy thuộc vào phía… Chính phủ. Vì ở đây, để thu hồi các giấy tờ về quyền sở hữu nhà, đất của một công dân, phải được thực hiện theo quy định của pháp luật tương ứng, chứ không phải từ “Điều lệ Đảng”.

Minh Tâm

Chiến dịch dài hơi hay chỉ xoa dịu?

Posted on

Một biệt thự của ông Trần Văn Truyền
Nguyên Tổng Thanh tra của Chính phủ Việt Nam bị kết luận vi phạm chính sách về nhà, đất.

Vụ xử lý sai phạm với cựu Tổng Thanh tra Chính phủ Việt Nam về vi phạm chính sách nhà, đất là tiến bộ của Đảng Cộng sản, nhưng chưa rõ liệu sẽ chỉ dừng lại như biện pháp xoa dịu dư luận hay không.

Đó là quan điểm của một số nhà quan sát nói với BBC hôm 22/11/2014 nhân việc cựu Ủy viên Trung ương Đảng, ông Trần Văn Truyền, Tổng thanh tra Chính phủ (2007-2011) vừa bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản khẳng định mắc khuyết điểm.

Ông Truyền bị buộc phải trả lại nhà, đất mà khi còn đương chức, ông đã xin cấp không đúng chế độ.

Từ Hà Nội, Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) nói với BBC đây là một “tiến bộ đáng ghi nhận”. Ông nói Đảng cần công khai, minh bạch hơn nữa trong cuộc chiến chống tham nhũng để “lấy lại được uy tín”.

Tiến sỹ Doanh nói: “Tôi chưa biết được tiến triển của việc này thế nào, nhưng tôi hoan nghênh việc công bố kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng về ông Trần Văn Truyền và coi đó là một tiến bộ đáng ghi nhận trong việc chống tham nhũng và đấu tranh với những hành động lạm dụng chức quyền.”

Theo nhà phân tích này, chính việc công khai, minh bạch trong chống tham nhũng của quan chức sẽ có tác động tốt với vị thế của Đảng và nhà nước Việt Nam.

Ông nói: “Theo tôi nếu làm như vậy mới làm cho Đảng lấy lại được uy tín của mình và thể hiện tinh thần đấu tranh và đổi mới của Đảng, và tôi nghĩ rằng đây sẽ là một phép thử rất quan trọng đối với Đảng Cộng sản Việt Nam.”

“Còn việc có đả hổ, diệt ruồi hay không, thì cho tới nay, chưa thấy có dấu hiệu gì. Bởi vì mới đây, ông Tổng Bí thư mới nhấn mạnh rằng ném chuột phải tránh để vỡ bình, tránh để vỡ đồ quý.”

‘Chưa phải sâu chúa?’

Từ Sài Gòn hôm 22/11, Tiến sỹ Phạm Chí Dũng, một nhà báo độc lập, nói với BBC đây chưa phải là dấu hiệu của một chiến dịch chống tham nhũng quyết liệt, dài hơi vì đối tượng mới chỉ là một quan chức đã về hưu, mà ông gọi là ‘sâu nhỏ’.

Ông Dũng nói: “Chiến dịch dài hơi chỉ có thể xảy ra mà nhắm vào đối tượng là quan chức đương chức, còn thực ra với những quan chức mà đã về hưu thì gần như không có ý nghĩa gì cả.

“Theo tôi nhận xét, thì đó không phải là một đường dây dài hơi, một đường dây mà có thể dẫn tới các quan chức cấp lớn.”

“Trung Quốc người ta giải quyết vấn đề như Từ Tài Hậu hay là Chu Vĩnh Khang, và đó là những con hổ cực lớn. Còn ở Việt Nam nói về ông Trần Văn Truyền, dùng từ như của ông Trương Tấn Sang Chủ tịch nước, thì có lẽ là một con sâu nhỏ, chứ chưa phải là một bầy sâu và cũng càng chưa phải là một sâu chúa.”

Cũng hôm thứ Bảy, bà Lê Hiền Đức, một công dân từng được giải thưởng của Tổ chức Minh bạch Quốc tế về chống tham nhũng, nói với BBC bà tin rằng đây chỉ là “thí tốt”.

Theo bà, nếu chính quyền thực lòng hồi đáp, xử lý các đơn thư khiếu nại, tố cáo của các quan chức, thì nhiều trường hợp nghiêm trọng hơn có thể sẽ được phát giác.

“Vì nó quá lộ liễu rồi, không thể nào giữ được nữa, tôi dùng một từ là ‘tức nước, vỡ bờ’, ăn nhiều quá thì ‘bội thực, phải nhè ra’, thì người ta nhìn thấy, thì phải đưa ra.

“Bây giờ không đưa một trường hợp nào ra, thì sẽ rùm beng lên, căng thẳng, cho nên tốt nhất chuyện này bây giờ đã vỡ lở, thì thôi hy sinh, thí tốt, tức là bỏ đi một hai người để làm dịu dư luận.”

‘Tài liệu bí mật’

Hôm 22/11, Luật sư Trần Quốc Thuận từ Sài Gòn nói với BBC một trong các nguyên nhân chính đằng sau vấn nạn tham nhũng chức vụ.

Nguyên Phó Chủ nhiệm Thường trực Văn phòng Quốc hội nói:

“Nói là không công khai tài sản, vì tài sản đó coi như là tài liệu bí mật. Ai mà đụng đến tài liệu đó, coi như là bị lộ bí mật, bị truy tố về hình sự chứ không phải đơn giản. Cho nên chuyện đó một là bí mật.

“Còn thứ hai, câu chuyện nguyên tắc lớn nhất là không công khai. Không công khai thì người ta cứ khai rồi người ta giấu vào trong hộc bàn, thì ai biết? Cho nên vấn đề những người đương chức, đương quyền, người ta ngại chức quyền, thì người ta không khơi ra.

“Theo quy định mới, thì công khai ra hết, nhưng tôi muốn nói là công khai, thì phải công khai cho toàn dân biết, thì công khai mới có giá trị.”

Ông nói tiếp: “Theo Nghị quyết Trung ương 4, có một bộ phận không nhỏ thoái hóa, biến chất, tham nhũng, suy thoái, nếu công khai tài sản thì sẽ lộ bộ phận không nhỏ đó ra.”

Bà Lê Hiền Đức nói với BBC bà đã nghe phản ánh về các dấu hiệu vi phạm của ông Trần Văn Truyền từ trước khi các thông tin xuất hiện chính thức hơn trên báo chí, truyền thông Việt Nam.

Bà cho rằng nhiều đơn thư được chuyển lên các cấp cao kể cả Trung ương Đảng để khiếu nại, tố cáo, phản ánh v.v… đã không được phản hồi, xem xét, xử lý kịp thời, do đó nhiều vụ tương tự hoặc nghiêm trọng hơn trường hợp của ông Truyền vẫn còn tồn tại.

Phản ánh về tình trạng nhiều quan chức có ‘quá nhiều nhà cửa, dinh cơ, tài sản’, bà nói:

“Nói chung là các ông ấy có nhiều nơi, chứ không phải là một nơi, ví dụ một cán bộ như tôi biết ngay ở Hà Nội cũng có mấy nhà, rồi trong Sài Gòn, rồi tỉnh nọ tỉnh kia.”

‘Cần tự do báo chí’

Hôm 22/11, blogger Huỳnh Ngọc Chênh, nguyên Thư ký Tòa soạn báo Thanh Niên nói với BBC, ở Việt Nam, nhiều thông tin về tham nhũng chỉ tồn tại dưới hình thức tin đồn, khó kiểm chứng.

Ông nói: “Tôi cũng nghe tin đồn là có nhiều người có nhiều nhà nhiều cửa, một số ông ở cấp nhỏ nhỏ tôi biết được thì nhà cửa cũng một vài cái. Nhưng những ông lớn, tôi không tiếp cận nên tôi không biết, toàn nghe tin đồn thôi.”

Về quan hệ giữa quyền tiếp cận thông tin và tự do báo chí liên hệ tới vấn đề chống tham nhũng, ông Chênh nói:

“Thực ra nếu có quyền tiếp cận thông tin, mà không có tự do báo chí thì cái tiếp cận thông tin cũng chẳng có lợi ích gì. Tôi đã từng biết những tờ báo, người ta có được thông tin, người ta sử dụng thông tin đó ra để người ta gây áp lực, người ta làm tiền những kẻ liên quan thông tin.

“Không tự do báo chí mà cho quyền tiếp cận thông tin càng nguy hiểm, chẳng lợi ích gì hết, người ta sử dụng cái đó vô chuyện bè phái. Cho nên trước hết phải tự do báo chí trước đã rồi mới tính tới chuyện này, chuyện khác,” blogger nói.

Truyền thông ở Việt Nam cuối tuần tiếp tục phản ánh về vụ ông Trần Văn Truyền. Tờ báo điện tử của Đài tiếng nói Việt Nam hôm thứ Bảy cho hay: “ông Trần Văn Truyền đề nghị đóng thêm nghĩa vụ tài chính để mua lại căn nhà số 105, Nguyễn Trọng Tuyển nhưng TP Hồ Chí Minh không đồng ý.”

Báo Tuổi Trẻ thì dẫn lời đại biểu Quốc hội Nguyễn Đình Quyền, phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp, nói: “Sự việc của ông Truyền càng hối thúc chúng ta nhìn lại toàn bộ nền công chức, công vụ, từ việc đào tạo, tuyển dụng, bổ nhiệm, kiểm soát quyền lực.”

@bbc

Câu chuyện cuối tuần – Ngô Nhân Dụng: Có ai biết Nguyễn Tuấn không?

Posted on

Ngô Nhân Dụng

Hình chụp lại từ camera cảnh ông Nguyễn Tuấn đang mua cà phê tại Jolly Donuts trước khi bị xe tông vàoChắc quý vị không ai biết Nguyễn Tuấn. Anh qua đời khi đang ngồi trong quán bánh ngọt tên là Jolly Donuts nằm ở góc Đại lộ Roscoe và Đường De Soto trong thành phố Los Angeles, nước Mỹ. Một chiếc xe hơi SUV cao và lớn đâm thẳng vào tiệm bánh lúc anh đang uống cà phê, khoảng 10 giờ đêm ngày 4 tháng Mười năm 2014.Khi chết đi, trong túi Nguyễn Tuấn chỉ có mấy tấm vé sổ số cũ, 350 đô la tiền mặt, và một điện thoại di động. Thi hài anh được đưa vào nhà xác thành phố, tạm ghi tên là John Doe No. 278. John Doe là cái tên chung đặt cho những người không biết rõ họ, tên. Giống như lối người Việt gọi những người không rõ họ tên Nguyễn Văn Mỗ. Anh là tên Nguyễn Văn Mỗ thứ 278, trong số mấy trăm di hài vô thừa nhận trong nhà xác Los Angeles, một thành phố dân số gần 10 triệu.

Sở giảo nghiệm (Coroner) chắc đã nhờ cảnh sát hỏi nhân viên làm trong quán cà phê mà đêm nào anh cũng tới, biết người ta gọi anh là “Tuan,” họ “Nguyen.” Vậy chắc tên anh là Nguyễn Tuân hay Nguyễn Tuấn. Nhưng vì anh không mang giấy tờ nào, cũng không thấy thân nhân nào đến nhận diện, cho nên họ vẫn ghi cái tên John Doe No. 278. Dấu tay anh được đưa cho cảnh sát tìm thêm, nhưng họ tìm không thấy trong các hồ sơ lưu trữ. Cả đời anh chưa bao giờ bị bắt vì phạm tội. Có người cho biết tuổi anh, chắc sinh vào năm 1961. Sở Xe tự động (DMV) cho chạy tên Tuan Nguyen 1961 trong máy vi tính, hy vọng tìm ra các chi tiết khác. Máy cho biết có 623 người họ, tên tương tự. Nếu tìm trong hồ sơ của Sở Di trú chính phủ Mỹ, chắc có thể thấy những dấu tay giống của anh; vì khi một di dân vào nước Mỹ thế nào cũng được lấy dấu tay. Nhưng trước đây gần 40 năm chưa có máy vi tính để chứa được nhiều dữ kiện trong hồ sơ các di dân như vậy. Cuối cùng, trước pháp luật, anh chỉ là John Doe No. 278, vô danh.

Thi hài Nguyễn Tuấn đang được giữ trong phòng lạnh của thành phố, với vài trăm người khác. Người ta sẽ lấy mẫu sinh học DNA từ người anh, lưu giữ để sau này cần sẽ dùng. Trong thời gian từ ha đến sáu tháng, nếu không ai đến nhận, anh sẽ được hỏa thiêu, rồi đưa về cất tại nghĩa trang của Quận Los Angeles. Trong vài năm, nếu vẫn chưa ai tìm, tro của anh sẽ được đem chôn. Mỗi năm, vào tháng Mười Hai, thành phố sẽ làm một lễ cầu nguyện cho tất cả những người được chôn chung như anh. Tôi viết bài này để xin báo Người Việt đăng ngày 22 tháng 11 năm 2014, nhân dịp 49 ngày Nguyễn Tuấn. Để xin quý vị cùng cầu nguyện hương linh anh bước vào một cõi bình an vĩnh cửu.

Tôi biết đến Tuan Nguyen nhờ đọc ký giả David Montero, tác giả bài “Who was Tuan Nguyen?” Tuan Nguyen là ai? trên tờ Los Angeles Daily News, số ngày 25 tháng Mười. Anh Thiện Giao, chủ bút nhật báo Người Việt, đã gửi bài ký hay cho tòa soạn cùng học hỏi. Montero đã tìm thêm, biết Tuan Nguyen là một người Việt trong số những thuyền nhân, “boat people” chạy khỏi nước Việt Nam trước đây hơn 30 năm.

Những người đầu tiên Montero phỏng vấn chắc là các nhân viên tiệm bánh, ai cũng nhớ Tuan Nguyen. Họ cho biết mỗi buổi tối anh đều tới quán đúng 9 giờ, trả một đô la mua ly cà phê. Anh cho rất nhiều đường và chỉ quấy sữa bột, không bao giờ dùng sữa lỏng. Anh ngồi ở một cái bàn nhất định, nếu chỗ đó có ai ngồi thì anh chờ tới lúc bàn trống mới vào. Lý do vì cái bàn đó gần chỗ cắm điện để anh “chạc” máy điện thoại di động. Vì cái máy đó mà mỗi đêm anh đến quán cà phê “chạc” điện. Buổi tối anh qua đời, cái máy vẫn còn chạc chưa đầy. Chắc anh chỉ dùng cái cell phone để chơi “games,” các trò chơi điện tử. Trong máy không ghi lại một số điện thoại của người nào. Cũng không thấy số điện thoại nào gọi tới mà không gặp. Anh có rất nhiều bạn trong khu này; nhưng chắc anh không gọi cho ai bao giờ.

Tuan Nguyen sống không nhà, một người “homeless.” Mỗi ngày anh đi lượm lon, bán lấy tiền sống. Tối ngủ quanh quẩn trong công viên Canoga Park hay Winnetka Park. Ký giả Montero đã hỏi chuyện bà Lori Huynh, 77 tuổi. Bà biết Tuấn đã 20 năm nay; thân với nhau vì cùng trải qua cảnh vượt biển. Bà Huỳnh đi năm 1980 khi chồng bà còn nằm tù trong trại “cải tạo.” Chiếc thuyền chở 300 người chạy trốn chế độ cộng sản; tới được một hòn đảo ở Indonesia, bà đã sống ở đó sáu tháng. Bà Huỳnh kể lại nhiều cảnh hãi hùng. Năm 1986 bà mua lại một tiệm làm Nails. Thấy một anh da vàng hay đi qua lại, bà làm quen, mời anh ly cà phê. Hai năm sau Tuấn mới thổ lộ, kể rằng cha mẹ anh đã chết hết trên biển; anh là người duy nhất còn sống sót.

Không biết gia đình Nguyễn Tuấn vượt biển năm nào. Năm nay anh 53 tuổi thì chắc lúc đến nước Mỹ anh đã hơn 13 rồi. Tuấn kể với bà Huỳnh rằng cha mẹ anh từng làm việc tại “cơ quan điện nước” ở thành phố Sài Gòn. Gia đình sống trong khu chúng cư, một khu nhà đẹp đẽ thuộc lớp trung lưu, của sở. Anh đã học Trung học Petrus Ký lúc trường chưa bị đổi tên; vậy trước 1975 anh đã hơn 10 tuổi. Anh kể khi đi học anh giỏi toán. Nhiều người cũng nhớ lại trong túi đeo vai của anh lúc nào cũng có một cuốn sách, lâu lâu anh lại ngồi xuống vẽ các đồ biểu hay hình học.

Nhà báo Montero cũng gặp Ben Massaband, chủ nhân một tiệm giặt khô trong 32 năm qua, nằm bên cạnh tiệm Nails của bà Huỳnh. Lâu lâu Tuan Nguyen vẫn giúp ông đem thùng rác ra cho xe đổ rác lấy. Ông nói, “Tôi gặp Tuan Nguyen nhiều hơn gặp vợ con.” Cô Kate Leone là chủ nhân một tiệm thẩm mỹ gần đó; cô kể có lần Tuan Nguyen đã giúp cô mà không cho cô biết. Một tối Chủ Nhật cô Kate đóng cửa tiệm mà không vặn khóa. Tiệm nghỉ ngày Thứ Hai, đến sáng Thứ Ba cô tới mới biết mình đã quên. Sau khi kiểm soát khắp chỗ, thấy không mất gì cả, cô vào coi lại trong máy truyền hình tự động. Trong cuộn phim cô nhìn thấy anh Tuan Nguyen đã đứng gác trước cửa tiệm giúp cô cả ngày Thứ Hai; có lúc anh đi khỏi, khi quay về lại kiểm soát xem có ai mở cửa vào tiệm hay không. Cô Maria Avila là thợ hớt tóc, biết Tuan Nguyên rất nhiều, mỗi năm cô cắt tóc cho anh hai lần. Cô kể mỗi lần lại bảo cô cắt cho anh không lấy tiền, nhưng lần nào anh cũng từ chối, nhất định trả đủ 10 đô la. Cô vừa nói vừa khóc: “Tuan Nguyên nghĩ chúng tôi săn sóc anh ấy, nhưng thực ra chính anh đã chăm sóc cho chúng tôi.”

Một người bạn “homeless” của Tuan Nguyên là bà Brooke Carrillo, 42 tuổi. Năm ngoái bà bị mất nhà, vì mất việc rồi không đủ tiền trả nợ ngân hàng. Mỗi Thứ Năm bà đến nấu nướng giúp nhà thờ, cung cấp bữa ăn cho những người vô gia cư khác. Tuan Nguyên tuần nào cũng tới, lần chót là hai ngày trước khi anh mất. Bà còn nhớ anh thích ăn mì spaghetti kiểu Ý và nước trái cây. Bà biết anh thường ngủ ở công viên Winnetka Park hoặc một chỗ kín đáo trên con đường đó. Bà Carrillo đang sống trong cái xe hơi cũ của mình, trên nóc xe chất đầy đồ, phủ mền kín. Hàng ngày bà cũng đi lượm lon. Bà cần tiền đổ xăng, vì phải di chuyển chiếc xe hơi trong những ngày đường cấm đậu xe. Bà nhớ lại có lần hết tiền mua xăng, Tuan Nguyên cho. Bà cũng khóc, “Anh ta là một người nhân từ, hào hiệp, không bao giờ làm phiền ai cả.”

Bà Huỳnh vượt biển đã bán tiệm Violet Nails từ năm 2007, sau khi quen Nguyễn Tuấn 20 năm. Bà đã giặn dò người chủ mới “phải trông nom cho Tuấn” như một điều kiện khi bán tiệm. Và những người chủ mới vẫn giữ lời; nghe tin anh chết, ai cũng khóc. Họ đem hoa tới đặt tại nơi xẩy ra tai nạn. Cách đây ít lâu, Tuan Nguyên trúng vé số, được 800 đô la. Anh đã đi mua hoa đến tặng tiệm Violet Nails và mua nước hoa tặng các cô nhân viên.

Ký giả David Montero, dưới tựa bài “Who was Tuan Nguyen?” đã viết thêm một dòng tự nhỏ: “Bạn bè kể lại niềm bí ẩn của người vô gia cư chết tai nạn xe hơi ở LA” (Friends unravel mystery of homeless man killed in LA accident).

Nhưng nhiều bí ẩn khác trong cuộc đời Nguyễn Tuấn sẽ không bao giờ được kể lại. Tại sao anh phải sống không nhà suốt mấy chục năm qua, trong khi nhiều thiếu niên cùng tuổi với anh đến tị nạn ở Mỹ một mình, các em đó vẫn sống được, nhiều người đã thành công? Anh đã chứng kiến những thảm cảnh nào trong chuyến vượt biển, lúc 14, 15 tuổi Nguyễn Tuấn chỉ kể chuyện đời mình với bà Huỳnh sau hai năm quen biết, và bà kể lại rất ít chi tiết. Có phải vì anh vẫn còn kinh hoàng khi nhớ lạ quá khứ hay không? Cái chết của cha mẹ anh, và bao nhiêu người khác trong chuyến đi đã ảnh hưởng tới tâm não anh thế nào? Anh đã trông thấy những gì, nghe những âm thanh nào trên mặt chập trùng gào thét? Nguyễn Tuấn mang theo những niềm bí ẩn đó xuống tuyền đài. Chắc hương hồn anh đã bay ngay lập tức về Biển Đông tìm gặp lại cha mẹ anh. Dân tộc Việt đã vác cây thánh giá trong bao nhiêu năm, hết cuộc chiến tranh lại đến chế độ độc tài tàn ác khiến mấy trăm ngàn người phải chết chìm trên biển cả khi chạy tị nạn. Nguyễn Tuấn vẫn một mình vác cây thánh giá đó bao nhiêu năm, cho đến ngày 4 tháng Mười năm 2014.

Nhưng có một điều rõ ràng, minh bạch, không bí ẩn trong cuộc đời Nguyễn Tuấn: Anh qua đời, tất cả những người quen biết anh đều thương tiếc – như David Montero kể. Không một ai nói một kỷ niệm xấu nào. Một người “không bao giờ làm phiền ai cả” như bà Carrillo nói về anh, đã khó kiếm. Nhưng Nguyễn Tuấn còn đáng ngợi khen hơn thế nữa. Anh nhân từ, hào hiệp, sẵn sàng giúp đỡ người chung quanh. Thấy có thể giúp được ai, là giúp, như một Hướng Đạo sinh tuân theo lời hứa thứ hai. Giúp một người chủ tiệm quên khóa cửa cho tới một người bạn homeless thiếu tiền đổ xăng; và chắc còn bao nhiêu người khác mà ký giả Montero không gặp. Nguyễn Tuấn sống một mình nhưng không cô đơn, vì lúc nào anh cũng nghĩ đến người khác.

Anh sống vô gia cư nhưng có cả một gia đình lớn, là những người gặp gỡ hàng ngày, ai cũng quý mến anh. Anh tận tình giúp người mà không muốn nhờ vả ai, không chờ ai đền đáp. Anh giữ tư cách, không nhận người khác bố thí cho mình, dù chỉ là công cắt tóc trị giá 10 đồng. Khi có tiền, 800 đô la là một món tiền lớn đối với anh, anh không hưởng một mình mà đem chia sẻ niềm vui chung với những người tử tế quanh mình.

Nguyễn Tuấn đã theo một quy tắc cư xử mà loài người vẫn dậy nhau mấy ngàn năm nay: Sống đàng hoàng tử tế; người khác sẽ tử tế với mình. Cứ thế, chúng ta sẽ tạo nên một thế giới gồm những người tử tế.

Một thiếu niên bơ vơ nơi đất khách quê người, không thân thích, không nơi nương tựa; chắc anh đã trả qua những thất bại lớn trong đời nên sống vô gia cư mấy chục năm nay. Nhưng khi qua đời anh vẫn được người khác kính trọng. Anh sống ở Mỹ, nhưng nếu sau khi vượt biển anh có lưu lạc đến xứ Zambia hay Equator thì chắc tư cách đàng hoàng của anh vẫn không thay đổi. Cha mẹ anh đã dậy dỗ thế nào để đứa con giữ được tư cách như thế? Họ đã học hỏi từ đâu mà truyền lại cho anh các đức tính kể trên? Cha mẹ anh chỉ dậy anh theo truyền thống dân Việt. Nền luân lý mấy ngàn năm để lại, cùng nền nếp xã hội trước năm 1975 tạo môi trường đào luyện những con người như Nguyễn Tuấn.

Có ai biết Nguyễn Tuấn không? Chúng ta vẫn có hàng triệu, hàng chục triệu những Nguyễn Tuấn đang được cha mẹ người Việt Nam làm gương và dậy bảo. Để các em sẽ trở thành những con người nhân từ, hào hiệp, sống tư cách đường hoàng như Nguyễn Tuấn. Dù còn ở trong nước hay đang sống khắp bốn phương trời, những Nguyễn Tuấn vẫn mang theo truyền thống luân lý của tổ tiên làm hành trang cho cả cuộc đời.

Nguyễn Tuấn mang trong mình một di sản văn hóa anh đã nhận được từ cha mẹ, ông bà, từ những người cùng sống trong xã hội chung quanh từ lúc anh sinh ra đời. Anh đã sống di sản văn hóa đó suốt cuộc đời một người vô gia cư. Cuộc sống càng gian nan, các đức tính anh thể hiện càng sáng lên rực rỡ.

Đọc xong bài báo của David Montero, nhiều người không cầm được nước mắt. Nhưng không cần ai thương xót Nguyễn Tuấn. Chúng ta có thể còn hãnh diện về Nguyễn Tuấn. Vì mình là một người Việt Nam như anh. Tôi muốn dậy các con tôi tấm gương của anh: Dù gặp cảnh cùng quẫn đến đâu nữa cũng giữ vững vàng tư cách xứng đáng của một người Việt Nam.

Ngô Nhân Dụng

Nguyên văn bài viết của ký giả David Montero trên báo LA Daily News

Báo chí Việt Nam ‘tuyệt vọng câu khách’?

Posted on

Nguyễn Anh Minh

Báo chí Việt Nam hiện đang không thoát khỏi guồng quay số hóa, điện tử hóa nhưng dường như đang loay hoay giữa ngã ba đường và xu hướng thấy rõ nhất là lá cải hóa.

Chưa có một tờ báo mạng nào được xem là chuyên nghiệp, thông tin chuẩn xác, đáng tin cậy. Nói như một nhà bình luận trong nước, cả làng báo (mạng) là “một vườn cải xum xuê”.

Sụt giảm

Theo Bộ Thông tin-Truyền thông Việt Nam, tính đến ngày 26/12/2013, toàn quốc có 838 cơ quan báo in với 1.111 ấn phẩm, 70 báo điện tử, 19 tạp chí điện tử và 265 trang thông tin điện tử tổng hợp của các cơ quan báo chí.

Trong số hơn 800 tờ báo, số báo sống được nhờ lượng phát hành chỉ trên dưới 10 tờ, theo một số nhà báo trong nước.

Vài năm trở lại đây, những báo có số phát hành hàng đầu như Tuổi trẻ, Thanh niên, Công an TPHCM, Phụ nữ… cũng sụt giảm lượng phát hành ở mức rất đáng kể.

Phó tổng biên tập của một tờ báo vừa kể tiết lộ, lượng phát hành của tờ báo đã giảm tới 1/3 chỉ trong vòng hai năm, còn khoảng 200 ngàn bản/kỳ.

Số phát hành của tờ báo thường được giữ bí mật và con số công khai thường lớn hơn nhiều so với thực tế, một cách để duy trì quảng cáo.

Tại Việt Nam, cho dù có tới 800 tờ báo in, nhưng số tờ báo bán được (bán trên sạp báo và đặt báo dài hạn) cũng chỉ tính trên con số 10.

Thời gian vừa qua, hầu hết những “phóng viên”, “nhà báo” bị bắt với cáo buộc tống tiền các doanh nghiệp đến từ nhóm báo này. Một cách khác để tồn tại là “đánh thuê” theo đơn đặt hàng dưới cái gọi là “hợp đồng truyền thông”, tức là được trả tiền để viết “đánh” ai đó.

Tuy những tờ báo này ít được xã hội biết đến nhưng cứ có bài được dán mác “chống tiêu cực” là cũng đủ để ai đó gặp rắc rối.

Tuy nhiên, cách tồn tại này ngày càng tỏ ra mong manh, nhất là trước hiện tượng báo mạng, trang tin điện tử trăm hoa đua nở và chuyện “được/bị lên báo” nay trở thành “thường ngày ở huyện”.

Sự phát triển của internet, của các thiết bị đọc điện tử dẫn đến việc đọc tin tức trên mạng trở nên phổ biến.

Tính tới tháng 11/2012, có khoảng 31,3 triệu người dùng Internet ở Việt Nam (chiếm gần hơn 35 % dân số cả nước, theo Trung tâm Internet Việt Nam. Hầu hết người dùng Internet đều ở tuổi từ 20-40.

Có người nói tại Việt Nam hiện nay, mạng xã hội là nguồn tin chính. Thực ra đây cũng chỉ là phỏng đoán. Chưa có nghiên cứu thực sự nào chứng minh điều này.

Nhưng xu hướng lá cải hóa nền báo chí là điều nhiều người thấy rõ.


Sự phát triển của internet, của các thiết bị đọc điện tử dẫn đến việc đọc tin tức trên mạng trở nên phổ biếnĐể hiểu thêm về xu hướng của báo chí Việt Nam, cần thiết phải nhìn vào nguồn tài chính để các tòa báo tồn tại.

Trong khi báo in sụt giảm và nhiều tờ báo đang chuyển qua hình thức kỹ thuật số, tại thị trường Việt Nam, quảng cáo trên truyền hình vẫn chiếm đa số.

Theo một thống kê, năm 2012, doanh thu quảng cáo toàn thị trường đạt 20.400 tỷ đồng, tăng 30% so với năm 2011.

Trong đó, truyền hình chiếm 18.246 tỷ đồng, tăng 136% so với năm 2011; quảng cáo trên báo in và tạp chí giảm khoảng 8%, đạt 2.151 tỷ đồng và phát thanh giảm gần 20%, với chưa đầy 25 tỷ đồng.

Tính theo tỷ lệ, quảng cáo trên báo in chiếm khoảng 8%, truyền hình 78%, internet 9% và quảng cáo ngoài trời chiếm 4%. Tuy nhiên, năm ngoái doanh thu quảng cáo trên báo đã giảm 1,3% trong khi các phương tiện truyền thông khác giữ con số tốt hơn nhiều.

Điều này khiến nhiều tờ báo phải đấu tranh để tồn tại bởi việc sụt giảm doanh thu.

Cuộc chiến “câu view”

Để tồn tại, các tờ báo điện tử Việt Nam buộc phải bước vào cuộc chiến “câu view” (tăng lượt xem) bằng gần như mọi giá. Các đề tài liên quan đến sex, giật gân, người giàu có, người đẹp, các nhân vật giải trí của giới bình dân (chiếm đa số)… được khai thác triệt để…

Có thể nói, trong cuộc chiến tranh giành miếng bánh nhỏ bé của thị trường quảng cáo online chưa thực sự lớn mạnh, nhiều báo mạng lao vào tranh đua bằng chiêu bài lá cải một cách tuyệt vọng.

Những từ khóa gây sốc, cho dù hầu hết vi phạm những quy tắc của báo chí đứng đắn về tính khách quan, trung dung của người làm báo, được tận dụng tối đa nhằm thu hút lượt đọc.

“Kinh hoàng”, “nghẹn lòng”, “đắng lòng”, “hé lộ”, “bóc mẽ”, “gây sốc”, “bất ngờ”… là những động từ, tính từ chủ quan của tờ báo được tận dụng tối đa trên các hàng tít.

Báo mạng cũng là giới “sáng tạo” ra những khái niệm mới và khiến chúng phổ biến: “giàu như đại gia” (cho dù không biết đại gia này có bao nhiêu tiền, nhà to thế nào), “đẹp như hotgirl” (?).

Nhiều tờ báo, thậm chí sẵn sàng đưa lên những câu chuyện gần như không có tính báo chí, chỉ miễn có người kích chuột vào là được. Một tờ báo mạng hồi đầu năm khai thác chuyện một cô gái không nhịn được đã “ị đùn” trên xe khách đường dài.

Bài báo “bốc mùi” này tuy sau bị phê phán, nhưng đối với những người làm báo, đó có thể xem là “thành công” bởi “câu được view”.

Người ta giờ đây cũng sẵn sàng đưa lên đủ loại tin đồn chưa được kiểm chứng, thậm chí dùng những thứ được tung lên mạng xã hội, không qua thẩm định và tác nghiệp của phóng viên, miễn là thu hút trí tò mò.

Các tờ báo mạng đều na ná giống nhau ở đề tài, ngôn ngữ. Có một điểm chung là họ đều nhắm đến những từ khóa “sốc, sex” mà họ cho là thu hút độc giả để đưa lên tít.

Ngôn ngữ của báo mạng dần giống như truyện kiếm hiệp Kim Dung với “đuổi giết” thành “truy sát”, “cô gái”, “người đàn bà” nay thành “thiếu nữ”, “thiếu phụ”, “góa phụ”, con nhà giàu có giờ trở thành “thiếu gia”, “tiểu thư”, thậm chí nhiều báo còn dùng “nữ tiểu thư” (chắc để phân biệt với “nam tiểu thư”?).

Ngoài “cưỡng dâm”, giờ đây người ta còn viết “cưỡng hôn”, ý nói hôn người khác mà không được cho phép.

Trong cuộc đua câu view, nhiều thứ chuẩn mực đã bị xem nhẹ.

Thậm chí, nhiều việc rất nghiêm túc cũng bị “cuộc chiến câu view” làm cho trở thành nhảm nhí.

Đưa tin về thủ tướng Yingluck Shinawatra, thay vì tập trung nội dung chính trị, một số tờ báo mạng chỉ nhìn vào dung mạo và trang phục của bà kiểu “Ngắm thủ tướng Thái Lan xinh đẹp, quyến rũ”. Nhưng những bài như vậy, lại ăn khách.

Xu hướng này diễn ra trên ấn bản điện tử của cả những tờ báo xưa nay được xem là nghiêm túc, chuyên nghiệp như Tuổi trẻ, Thanh niên hay Pháp luật TPHCM.

Không phải không có những nỗ lực làm báo điện tử nghiêm túc, chuyên nghiệp như VietnamNet từng là một ví dụ.

Tuy nhiên, do vòng quay của xã hội, của thị hiếu bình dân, tờ báo này thay vì nghiêm túc như buổi đầu, nay cũng dùng đủ trò câu khách lá cải để thu hút độc giả trẻ, những người dường như thích tin tức giật gân, thỏa mãn trí tò mò hơn là tìm những thông tin bổ ích, giúp tiến bộ.

Phải chăng xã hội nào thì báo chí đó? Với những gì đang diễn ra trên mặt báo, có thể có những liên tưởng về người đọc Việt Nam ngày nay, họ là ai.

Ở bất cứ quốc gia nào cũng có người thích tin tức lá cải và những tờ báo lá cải. Khác với Việt Nam ở chỗ: ngoài báo lá cải, còn có nhiều tờ báo đàng hoàng, nghiêm túc.

Chắc chắn ở Việt Nam vẫn có một bộ phận độc giả có trình độ cần những thông tin nghiêm túc, có ích, những tờ báo mạng chuyên nghiệp và đây cũng là đòi hỏi của một xã hội tiến bộ.

Nhưng chưa xuất hiện những tờ báo như thế ở quốc gia 90 triệu dân này.

@bbc

Đèo Hải Vân – Vịnh Đà Nẵng qua lời triên tri của vua Trần Nhân Tông

Posted on

Hà Văn Thịnh

Một khi đã đặt được chân lên đỉnh Hải Vân thì con đường đi tới, đi hết chiều dài đất nước chỉ còn là vấn đề thời gian.Trần Nhân Tông không nói nên không ai biết cơ duyên nào cho ông tiên tri chính xác rằng một khi đã đặt được chân lên đèo Hải Vân thì con đường đi tới, đi hết chiều dài đất nước chỉ còn là vấn đề thời gian mà thôi.Việc UBND tỉnh Thừa Thiên Huế đã đang cho các công ty Trung Quốc thuê hàng trăm ha đất ở Cửa Khẻm – mũi đất dài nhất của đèo Hải Vân, giống như cái yết hầu chắn ngang giữa Vịnh Đà Nẵng đang làm dậy sóng dư luận.

Những âu lo của hàng triệu người hoàn toàn có lý: Mới đây, Trung tướng Bế Xuân Trường, Phó Tổng tham mưu trưởng QĐNDVN đã khẳng định rằng Bộ Quốc phòng sẽ phản đối “dự án TQ trên núi Hải Vân” (Motthegioi, 19:52, 19.11.2014)!

Trong lịch sử hàng ngàn năm Nam tiến, dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, Đèo Hải Vân nói riêng, toàn bộ khu vực Vịnh Đà Nẵng nói chung, có một vị trí chiến lược đặc biệt.


Dự án khu nghỉ dưỡng quốc tế tại Cửa Khẻm (vùng khoanh đỏ) của đèo Hải VânNgười đầu tiên có cái nhìn mẫn tiệp về vị trí xung yếu của Đèo Hải Vân là vị Cựu Hoàng anh minh Trần Nhân Tông. Là vị vua đã hai lần lãnh đạo nhân dân ta đánh thắng giặc Nguyên Mông (1285 và 1288) nên Trần Nhân Tông hiểu rất rõ đòi hỏi về an ninh của vùng phên dậu phía Nam:

Chẳng phải một lần giặc ngoại xâm mượn đường qua Chăm Pa để tấn công nước ta từ phía Nam. Biết, nhưng khi đương là vua, Trần Nhân Tông không làm được vì nhiều lý do khác nhau. Chỉ sau khi rời bỏ ngai vàng, lên Yên Tử thành lập Thiền phái Trúc Lâm, Trần Nhân Tông mới có điều kiện để đi đây, đi đó – trong đó, chuyến du hành quảng bá Phật pháp bằng con đường Nam tiến đầu thế kỷ XIV, đã cho Phật Hoàng Trần Nhân Tông có cái nhìn đầy đủ hơn. Và thế là, một cuộc hôn nhân vô tiền khoáng hậu giữa hai nước Việt – Chăm đã đi đến một kết quả lịch sử, mang đến thay đổi có ý nghĩa quyết định đối với lịch sử dân tộc. Năm 1306, Công chúa Huyền Trân vào làm dâu Xứ Chăm, còn lãnh thổ Việt Nam được mở rộng thêm dải đất từ Quảng Bình đến Bắc Quảng Nam, tức là toàn bộ Đèo Hải Vân và thành phố Đà Nẵng bây giờ.

Có thể nói, Trần Nhân Tông đã đến Đèo Hải Vân và, từ đỉnh đèo, ông đã Thấy cả Mũi Cà Mau xanh vời vợi/ Nước mắt thương con gái lăn vòng cùng khát khao mở cõi/ Tiên tri số phận Lạc Hồng… Trần Nhân Tông không nói nên không ai biết cơ duyên nào cho ông tiên tri chính xác rằng một khi đã đặt được chân lên đỉnh Hải Vân thì con đường đi tới, đi hết chiều dài đất nước chỉ còn là vấn đề thời gian mà thôi.

532 năm sau, ngày 30.8 năm 1858, đế quốc Pháp từ phương Tây xa xôi đã ‘chọn’ Vịnh Đà Nẵng làm nơi mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược nước ta. Những tính toán quân sự đan xen với mưu đồ chính trị chỉ ra rằng nếu chiếm được Đà Nẵng thì cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp sẽ diễn ra thuận lợi hơn vì lãnh thổ Việt Nam bị cắt ra làm hai và, từ Đà Nẵng ra kinh thành Huế chỉ hơn 100km.

107 năm sau khi người Pháp nổ súng tấn công Đà Nẵng, ngày 8.3.1965, đế quốc Hoa Kỳ, một lần nữa lại ‘chọn’ Đà Nẵng để mở đầu chiến lược chiến tranh cục bộ (Local War): Ngày hôm đó, đơn vị lính thủy đánh bộ Mỹ đầu tiên đổ bộ vào Đà Nẵng, chính thức tiến hành cuộc xâm lược của quân đội Mỹ đối với đất nước ta.

Thời đại đổi thay, kẻ thù cũng đổi thay nhưng vị trí chiến lược xung yếu ngàn đời của Đèo Hải Vân, Vịnh Đà Nẵng thì không bao giờ thay đổi. Đó là khẳng định rõ ràng từ lịch sử mà không một ai có thể làm ngơ!

Nếu bây giờ nói rằng có một cái gì đó rất chung trong cách nhìn về Đèo Hải Vân, Vịnh Đà Nẵng của Trần Nhân Tông cùng với các tướng lĩnh hàng đầu của nước Pháp, nước Mỹ thì sẽ bị coi là khiên cưỡng. Thế nhưng, phải khẳng định dứt khoát rằng không có chuyện ngẫu nhiên khi cả người Pháp và người Mỹ đều đã chọn nơi đây làm nơi bắt đầu những cuộc chiến tranh đầy tham vọng và toan tính.

Thời đại đổi thay, kẻ thù cũng đổi thay nhưng vị trí chiến lược xung yếu ngàn đời của Đèo Hải Vân, Vịnh Đà Nẵng thì không bao giờ thay đổi. Đó là khẳng định rõ ràng từ lịch sử mà không một ai có thể làm ngơ! Lẽ nào không thấy cái sự thật hiển nhiên đó khi tiền nhân biết rõ, kẻ thù nắm vững và, lịch sử thì minh định rõ ràng?…

Không thể đặt vận mệnh đất nước, nỗi lo có thật của giống nòi trước sự đã rồi. Dù có tốn kém, có phải bồi thường một số tiền không hề nhỏ cho đối tác thì cũng dứt khoát phải chấp nhận bởi sự sống còn của đất nước là chuyện không bao giờ có thể đổi trao.

Bài học về các cuộc chiến tranh có hàng ngàn dẫn chứng chỉ ra rằng, sự hung hiểm của những mưu đồ dài hạn là kẻ thù của mọi cách nhìn ngắn hạn, rằng nếu không tỉnh táo và không dũng cảm nhận sớm sai lầm thì đến khi hiểu ra, tất cả đã muộn quá rồi…

Hà Văn Thịnh

Chủ tịch Hoàng Đế của Trung Quốc – Tập Cận Bình Siết Chặt Kiểm Soát

Posted on

By Elizabeth C. Economy
Neofob, bạn đọc Dân Luận chuyển ngữ
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đưa ra một cái nhìn đơn giản nhưng đầy sức mạnh: sự hồi sinh của quốc gia Trung Quốc. Đó là lời động viên ái quốc lấy cảm hứng từ những hào quang quá khứ của đế chế Trung Quốc và những lý tưởng của xã hội chủ nghĩa đương thời để khuyến khích đoàn kết chính trị trong nước và ảnh hưởng ngoài nước. Chỉ sau hai năm đương chức, Tập đã tự khẳng định mình là một nhà lãnh đạo có sức thay đổi. Tập theo đuổi một nghị trình dự trù, nếu không nói là cách mạng, cải cách các quan hệ không chỉ đối với ở trong Trung Quốc mà còn đối với ngoài nước.

Cơ bản viễn kiến của Tập là một nhận thức về sự cấp bách. Tập nắm quyền vào lúc mà Trung Quốc, cho dù thành công về kinh tế, phiêu dạt về chính trị. Đảng Cộng sản Trung Quốc, bị tràn ngập bởi tham nhũng và thiếu vắng một lý tưởng hấp dẫn, đã đánh mất niềm tin trong công chúng và bất ổn xã hội trên đà gia tăng. Kinh tế Trung Quốc, dù vẫn tăng trưởng một cách ấn tượng, đã bắt đầu có dấu hiệu của giới hạn và sự không ổn định. Và về mặt quốc tế thì cho dù ở vị trí cường quốc kinh tế toàn cầu, Trung Quốc vẫn chưa làm đúng sức của mình. Bắc Kinh đã thất bại trong việc phản ứng một cách có hiệu quả đối với những khủng hoảng ở Libya và Syria và bàng quang khi mà thay đổi chính trị rung chuyển hai đối tác thân nhất, Miến Điện (hay còn được biết đến là Burma) và Bắc Triều Tiên. Đối với nhiều nhà quan sát, nó trông có vẻ là Trung Quốc không có chính sách ngoại giao chiến lược bao quát.

Tập đã phản ứng với tình trạng mơ hồ này bằng một cuộc thâu tóm quyền lực–cho ông ta, cho Đảng Cộng sản, và cho Trung Quốc. Ông từ bỏ truyền thống của người cộng sản về lãnh đạo tập thể. Thay vào đó là việc ông thiết lập cho bản thân mình như là một lãnh tụ tối cao trong một hệ thống chính trị cực kỳ tập trung. Ở trong nước, những đề nghị cải cách của Tập sẽ nâng đỡ vai trò của thị trường thế nhưng dù sao đi nữa cho phép chính quyền vẫn giữ phần lớn kiểm soát. Ở ngoài nước, Tập đã tìm cách nâng vị thế Trung Quốc bằng cách mở rộng thương mại, thiết lập những tổ chức quốc tế, và củng cố quân đội. Viễn kiến của Tập chứa đựng một nỗi sợ tiềm ẩn: rằng là một cánh cửa mở rộng ra cho những ý tưởng chính trị và kinh tế phương Tây sẽ làm suy yếu quyền lực của chính quyền Trung Quốc.

Nếu thành công, những cải cách của Tập có thể tạo ra một chính quyền không tham nhũng, đoàn kết chính trị, và hùng cường về kinh tế mang tầm vóc quốc tế: một siêu Singapore. Thế nhưng chẳng có gì dám chắc rằng những cải cách sẽ có tính xoay chuyển như Tập mong đợi. Những chính sách của ông đã tạo ra những ổ bất mãn sâu sắc trong nước và đã tạo ra những phản ứng ngược ở nước ngoài. Để dẹp tan bất đồng, Tập đã phát động một cuộc đàn áp chính trị, gạt nhiều công dân Trung Quốc tài năng và tháo vát ra ngoài mà những cải cách của ông định ủng hộ. Những biện pháp gợi ý cải cách kinh tế của ông đã đặt ra nhiều câu hỏi về những viễn cảnh tiếp tục phát triển của quốc gia. Và lối suy nghĩ được ăn cả đã làm suy mòn những cố gắng của ông để trở thành một nhà lãnh đạo toàn cầu.

Hoa Kỳ và phần còn lại của thế giới không thể ngóng đợi những cải cách của ông ta sẽ cho kết quả ra sao. Hoa Kỳ nên sẵn sàng đi theo một số sáng kiến của Tập như là những cơ hội cho hợp tác quốc tế trong khi xem những việc khác là những xu hướng đáng lo ngại cần phải được ngăn cản trước khi chúng trở nên vững chắc.

ĐÀN ÁP QUỐC NỘI

Viễn kiến của Tập cho một Trung Quốc hồi sinh dựa tất cả vào khả năng của ông để đưa cải cách chính trị theo phong cách đặc biệt của ông: thu tóm quyền lực bằng cách tạo ra những tổ chức, bịt miệng chống đối chính trị, hợp pháp hóa sự lãnh đạo của ông ta và quyền lực của Đảng Cộng sản trong mắt nhân dân Trung Quốc. Kể từ khi nhậm chức, Tập đã nhanh chóng thu tóm quyền lực chính trị và trở nên, trong giới lãnh đạo Trung Quốc, không chỉ là người quan trọng trong những đồng liêu mà là người tối thượng. Ông ta giữ chức Tổng bí thư Ban chấp hành Đảng Cộng sản và Chủ tịch Quân ủy Trung ương, hai trụ cột truyền thống dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ngoài ra Tập cũng giữ chức lãnh đạo các nhóm hàng đầu về kinh tế, cải cách quân sự, an ninh mạng, Đài Loan, ngoại giao và một ủy ban về an ninh quốc gia. Không như những người tiền nhiệm, họ để thủ tướng làm công tác của người có thẩm quyền về kinh tế của chính quyền, Tập tự mình giành lấy trò đó. Ông ta cũng đã làm một việc rất là cá nhân về quyền chỉ huy đối với quân đội: mùa xuân vừa qua, ông nhận được những lời tuyên thệ trung thành công khai từ 53 sĩ quan quân đội cao cấp. Theo lời một viên tướng về hưu, những lời tuyên thệ như vậy chỉ diễn ra ba lần trước đây trong lịch sử của Trung Quốc.

Trong nỗ lực thu tóm quyền lực của mình, Tập cũng đã tìm cách loại trừ những tiếng nói chính trị khác, đặc biệt là nơi đã từng là nhộn nhịp như Internet. Chính quyền đã bắt giữ, giam cầm, hoặc công khai hạ nhục những người viết blog nổi tiếng như nhà kinh doanh tỷ phú Phan Thạch Ngật và Tiết Tất Quần (microblog Tiết Man Tử). Những nhà bình luận như vậy, với hàng chục triệu người theo dõi trên mạng xã hội, đã thường hay thảo luận những vấn đề từ ô nhiễm môi trường cho đến kiểm duyệt cho đến buôn bán trẻ em. Cho dù họ đã không hoàn toàn bị buộc im miệng, họ không còn đi lang thang vào lãnh vực chính trị. Quả thực là Phan, một nhân vật chính của phong trào gây áp lực chính quyền Trung Quốc cải thiện chất lượng không khí của Bắc Kinh, bị buộc phải tự kiểm điểm trên đài truyền hình quốc gia vào năm 2013. Sau đó ông ta dùng Weibo, một dịch vụ tiểu blog của Trung Quốc, để cảnh báo một thành viên tỷ phú bất động sản về chuyện chỉ trích chương trình cải cách kinh tế của chính phủ: “Cẩn thận, nếu không anh có thể bị bắt giữ.”

Dưới trướng của Tập, Bắc Kinh đã ra một đống những nghị định kiểm soát Internet. Một luật đề ra mức án lên đến ba năm tù cho việc đăng tải bất cứ chuyện gì mà các nhà chức trách cho là “tin đồn”, nếu mẩu tin được đọc bởi hơn 5000 người hay được chuyển tiếp trên 500 lần. Theo những dự luật mới ngặt nghèo này, công dân Trung Quốc đã bị bắt giữ vì đăng tải những giả thiết về việc mất tích của chuyến bay 370 của hãng Hàng Không Malaysia. Trong khoảng thời gian hơn bốn tháng, Bắc Kinh đã đình chỉ, xóa, hoặc phạt hơn 100 000 tài khoản trên Weibo vì vi phạm một trong bảy “điểm mấu chốt” được định nghĩa sơ sài cho giới hạn của ngôn luận cho phép. Những quy định này dẫn đến suy giảm 70 phần trăm các bài viết trên Weibo từ tháng Ba 2012 cho đến tháng Mười Hai 2013 trong 1,6 triệu người dùng Weibo theo một nghiên cứu được thi hành bởi The Telegraph. Và khi những công dân mạng Trung Quốc biết được những cách khác để liên lạc, ví dụ như sử dụng nền tảng tin nhắn nhóm WeChat, những tay kiểm duyệt của chính phủ bám đuôi họ. Vào tháng 8 2014, Bắc Kinh ban hành những quy định mới về tin nhắn tức thời đòi hỏi người dùng phải đăng ký với tên thật, giới hạn chia sẻ tin tức chính trị, và bắt tuân theo một quy tắc ứng xử. Không lấy làm lạ là xếp hạng tự do Internet toàn cầu của Trung Quốc vào năm 2013, tổ chức phi lợi nhuận Freedom House ở Hoa Kỳ xếp Trung Quốc vào hạng 58 trong 60 quốc gia–đồng hạng với Cuba. Chỉ Iran xếp hạng dưới hơn.

Trong nỗ lực của Tập để khuyến khích đoàn kết tư tưởng, Tập đã chụp mũ những tư tưởng ngoại lai thách đố hệ thống chính trị của Trung Quốc là không yêu nước và có khi là nguy hiểm. Cứ theo lối suy nghĩ này, Bắc Kinh đã cấm nghiên cứu đại học và giảng dạy về bảy đề tài: giá trị phổ quát, xã hội dân sự, quyền công dân, tự do báo chí, những sai lầm Đảng Cộng Sản đã làm, những đặc quyền của chủ nghĩa tư bản, và sự độc lập của tư pháp. Mùa hè vừa rồi, một cán bộ đảng công khai đả phá Viện Khoa Học Xã Hội Trung Quốc, một viện nghiên cứu của chính phủ, là đã bị “xâm nhập bởi những thế lực nước ngoài.” Sự đả phá này gặp phải diễu cợt trong giới học giả nổi bật của Trung Quốc ở ngoài học viện bao gồm kinh tế gia Mao Vu Thức, giáo sư luật Hạ Vệ Phương, và nhà văn Lưu Nhất Minh. Dẫu vậy, những lời cáo buộc sẽ có thể có một tác dụng làm nhụt nhụê khí đối với nghiên cứu học thuật và hợp tác quốc tế.

Việc đàn áp này có thể phá hoại sự liên kết chính trị mà Tập theo đuổi. Cư dân Hương Cảng và Ma Cao, theo lệ thì đã hưởng nhiều tự do chính trị hơn những người ở đại lục, đã theo dõi những động thái của Tập với lo lắng phát sốt; nhiều người đã kêu gọi cải cách dân chủ. Trong một nền dân chủ sôi động như Đài Loan, những khuynh hướng trù dập của Tập chẳng thể giúp ích gì cho việc khuyến khích thống nhất với đại lục. Và trong vùng chia rẽ sắc tộc Tân Cương, những chính sách hạn chế chính trị và văn hóa đã dẫn đến những cuộc bạo động.

Ngay cả trong giới thượng lưu chính trị, nhiều người đã bày tỏ quan ngại về việc Tập siết chặt và theo đuổi một chỗ đứng ở hải ngoại. Theo nguyệt san Hồ Nhuận Bách Phú ở Trung Quốc, 85 phần trăm số người có tài sản hơn 1 triệu đô mỹ muốn con cái được giáo dục ở nước ngoài, và hơn 65 phần trăm công dân Trung Quốc với tài sản hơn 1,6 triệu đô mỹ đã di tản hoặc có kế hoạch để đi. Sự tháo chạy của giới tinh hoa của Trung Quốc đã trở thành không chỉ là một sự bẽ mặt chính trị mà còn là một sự thất bại đáng kể đối với những nỗ lực của Bắc Kinh nhằm thu hút những khoa học gia hàng đầu và học giả ở hải ngoại trong những thập niên vừa qua.

MỘT CHÍNH NGHĨA?

Tâm điểm của những cải cách chính trị của Tập là nỗ lực của ông nhằm phục hồi chính nghĩa của Đảng Cộng sản. Ông ta đã chỉ rõ rằng nếu không để ý nạn dịch tham nhũng của đảng nó có thể dẫn đến suy tàn không chỉ của đảng mà còn của chính quyền Trung Quốc. Với sự chỉ đạo sát cánh của Vương Kỳ Sơn, một thành viên của Ban Thường Vụ Bộ Chính Trị, giải quyết tham nhũng của cán bộ đã trở thành vấn đề dấu ấn của Tập. Những nhà lãnh đạo Trung Quốc trước đó đã có chiến dịch chống tham nhũng thế nhưng Tập đã mang lại khí thế và tầm quan trọng cho mục tiêu: giới hạn quỹ cho yến tiệc công, xe, suất ăn; công kích những nhân vật nổi tiếng của truyền thông, nhà nước, quân đội, và lãnh vực tư nhân; gia tăng đáng kể số vụ án tham nhũng mang ra xét xử. Vào năm 2013, đảng trừng phạt hơn 182 000 quan chức vì tham nhũng, 50 000 hơn bình quân hàng năm so với năm năm trước. Hai vụ bê bối nổ ra mùa xuân vừa rồi cho thấy mức độ của chiến dịch. Ở vụ thứ nhất, các nhà chức trách trung ương bắt giữ một trung tướng ở quân đội Trung Quốc vì đã bán hàng trăm chức vụ trong các lực lượng vũ trang, đôi khi với giá khủng khiếp; ví dụ giá cho chức thiếu tướng lên đến 4,8 triệu đô mỹ. Ở vụ thứ hai, Bắc Kinh đã bắt đầu điều tra hơn 500 thành viên của chính quyền địa vùng Tỉnh Hồ Nam vì đã tham gia vào một đường dây bán phiếu bầu cử 18 triệu đô mỹ.

Cuộc thập tự chinh chống tham nhũng của Tập chỉ tiêu biểu một phần của dự định lớn hơn của ông ta để giành lại chính nghĩa của Đảng Cộng Sản. Ông cũng đã đưa ra những cải cách nhắm đến một số quan tâm cấp bách nhất của xã hội Trung Quốc. Với Tập ở vị trí đứng mũi chịu sào, giới lãnh đạo Trung Quốc đã phát động một chiến dịch để cải thiện chất lượng không khí của quốc gia; cải cách chính sách một con; thay đổi hệ thống hộ khẩu mà nó gắn chặt với nhà ở, chăm sóc sức khỏe, và giáo dục với người dân và có khuynh hướng ưu đãi thị dân hơn là dân quê; đóng cửa hệ thống “trại cải tạo lao động” mà chúng cho phép chính quyền giam giữ người không cần lý do. Chính phủ cũng đã loan báo những kế hoạch để sửa soạn cho hệ thống pháp lý minh bạch hơn và để xóa bỏ việc can thiệp của quan chức địa phương.

Dẫu cho những sáng kiến của Tập có mức độ ấn tượng và bao quát, chẳng có gì sáng sủa vì không biết chúng có tiêu biểu cho sự khởi đầu của thay đổi về lâu dài hay không, hay là chúng chỉ là những biện pháp hời hợt với chủ đích lấy lòng nhân dân trước mắt. Dù gì đi nữa, một số cải cách của ông đã kích động sự chống đối mạnh mẽ. Theo Financial Times, những cựu lãnh đạo Trung Quốc như cả Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Đào đều cảnh báo Tập nhằm kiềm chế chiến dịch chống tham nhũng, và bản thân Tập đã thừa nhận là những nỗ lực của ông đã gặp phải chống đối đáng kể. Chiến dịch cũng đã dẫn đến những thiệt hại kinh tế đáng kể. Theo một bản báo cáo của Bank of America Merrill Lynch, GDP của Trung Quốc có thể giảm trong năm nay lên đến 1.5 phần trăm do hậu quả của sự tụt giảm buôn bán hàng hóa và dịch vụ hàng xa xỉ khi mà các quan chức ngày càng lo ngại rằng những yến tiệc xa hoa, nhờ vả chính trị, những mua bán đắt đỏ sẽ đem lại sự chú ý không mong muốn. (Dĩ nhiên, nhiều người Trung Quốc vẫn đang tiếp tục mua, họ chỉ làm điều đó ở nước ngoài.) Và ngay cả những người ủng hộ mục tiêu của việc chống tham nhũng cũng đã đặt nghi vấn những phương pháp của Tập. Đơn cử Thủ tướng Lý Khắc Cường, đã kêu gọi có sự tường minh và giải trình hơn trong chiến dịch chống tham nhũng của chính phủ vào đầu năm 2014; tuy vậy những lời phê bình của ông đã bị xóa bỏ khỏi những trang mạng.

Lập trường của Tập về tham nhũng có thể đưa đến một nguy cơ cho vị thế cá nhân và chính trị của ông: gia đình của ông được xếp vào những giàu nhất trong giới lãnh đạo của Trung Quốc, và theo The New York Times, Tập đã ra lệnh cho họ hàng xén bớt tài sản để giảm nguy cơ bị công kích cho ông. Hơn nữa, ông đã cưỡng lại những lời kêu gọi cho một sự minh bạch hơn, tống giam những nhà hoạt động thúc đẩy các quan chức bạch hóa tài sản của họ và trừng phạt những cơ quan báo chí phương Tây điều tra các nhà lãnh đạo Trung Quốc.

NẮM GIỮ QUYỀN LỰC

Vì Tập cố thu tóm quyền lực chính trị và phục hồi tính chính thống của Đảng Cộng Sản, ông ta cũng phải tìm các cách làm cho kinh tế Trung Quốc tăng trưởng thêm. Nói khái quát là mục tiêu của ông bao gồm thay đổi Trung Quốc từ trung tâm sản xuất của thế giới thành đầu mối của sáng tạo, tái cân bằng kinh tế Trung Quốc bằng việc ưu tiên tiêu thụ hơn là đầu tư, và mở rộng chỗ cho doanh nghiệp tư nhân. Kế hoạch của Tập bao gồm những cải cách cả về nền tảng và chính sách. Lấy ví dụ, ông đã thay đổi hệ thống thuế bằng một cuộc đại tu đáng kể: ngân sách địa phương sẽ có từ nhiều nguồn thuế thay vì chủ yếu từ việc bán đất, điều mà đã dẫn đến tham nhũng và bất ổn xã hội. Hơn nữa, chính quyền trung ương, theo truyền thống thu ngân sách quốc gia khoảng phân nửa trong khi chỉ chi một phần ba cho phúc lợi xã hội, sẽ tăng ngân sách cho những dịch vụ xã hội giảm bớt một phần gánh nặng cho chính quyền địa phương. Hàng chục những chính sách khác cũng đang trong giai đoạn thử nghiệm bao gồm khuyến khích tư nhân đầu tư vào những tập đoàn của nhà nước và giảm lương bổng của những nhà lãnh đạo của các tập đoàn này, thành lập những ngân hàng tư để chuyển dòng vốn đến doanh nghiệp nhỏ và trung, và rút ngắn thời gian cấp giấy phép cho những doanh nghiệp mới.

Dẫu vậy khi mà những chi tiết về kế hoạch của Tập lộ ra, nó cho thấy rõ ràng là cho dù ông ta chú trọng thị trường tự do, chính quyền sẽ nắm giữ kiểm soát phần lớn nền kinh tế. Cải tổ cách thức mà các tập đoàn nhà nước đang được điều hành sẽ không làm suy giảm vai trò chủ đạo của Đảng Cộng Sản trong việc hoạch định chính sách cho những công ty này; Tập đã giữ lại một số rào cản đáng kể đối với đầu tư nước ngoài; và ngay cả khi chính quyền cam kết chuyển ra khỏi phát triển dựa trên đầu tư, những nỗ lực kích thích kinh tế tiếp tục góp phần gia tăng nợ công của chính quyền địa phương. Quả thực là, theo một tờ báo Trung Quốc Hoàn Cầu Thời Báo, sự gia tăng của tổng nợ xấu trong vòng sáu tháng đầu năm 2014 vượt quá giá trị của số nợ xấu mới cho cả năm 2013.

Hơn nữa, Tập đã truyền vào chương trình kinh tế của ông với cảm xúc ái quốc–đôi khi bài ngoại–làm nó lan tràn khắp chương trình chính trị của ông ta. Những chiến dịch chống tham nhũng và chống độc quyền hung hãn của ông ta đã nhắm đến những công ty đa quốc gia sản xuất những sản phẩm bao gồm sữa bột, thiết bị y tế, dược phẩm, và phụ tùng xe hơi. Bằng chứng là vào tháng 7, 2013, Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia của Trung Quốc nhóm họp các đại biểu từ 30 công ty đa quốc gia với một nỗ lực buộc họ thừa nhận làm điều phạm pháp. Có lúc, Bắc Kinh ra vẻ phá hoại sản phẩm ngoại quốc và các nhà cung cấp dịch vụ: truyền thông nhà nước săm soi chi tiết vào vi phạm của các công ty đa quốc gia trong khi tương đối im hơi lặng tiếng về những trường hợp tương tự ở các công ty của Trung Quốc.

Giống như chiến dịch chống tham nhũng của mình, điều tra các công ty ngoại quốc của Tập đặt dấu hỏi về chủ đích thực. Trong một cuộc tranh luận giữa người đứng đầu Phòng Thương mại của Liên Hiệp Châu Âu ở Trung Quốc và một quan chức từ Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia được phát sóng công khai bởi đài truyền hình quốc gia Trung Quốc, viên chức của Liên hiệp Châu Âu đã buộc người đối tác bào chữa cho những sự bất bình đẳng lồ lộ giữa cách đối xử của chính quyền Trung Quốc đối với các công ty nước ngoài và nội địa. Rút cục viên chức Trung Quốc tỏ ra nhượng bộ, nói rằng phương pháp chống độc quyền của Trung Quốc là phương pháp “có đặc trưng Trung Quốc.”

Vì thế sự hứa hẹn ban đầu của công cuộc đại tu của Tập vẫn chưa hình thành. Một bảng báo cáo 31 trang về cải cách kinh tế của Trung Quốc, phát hành vào tháng Sáu 2014 của Hội đồng Thương Mại Hoa-Trung, bao gồm hàng chục những yêu cầu không hoàn thành. Nó cho thấy rằng chỉ có ba sáng kiến chính trị của Tập thành công: rút ngắn thời gian đăng ký doanh nghiệp, cho phép các công ty đa quốc gia dùng nhân dân tệ để phát triển kinh doanh của họ, và cải cách hệ thống hộ khẩu. Giải quyết những cải tổ sâu rộng hơn, tuy vậy, có thể đòi hỏi một cú huých vào hệ thống. Hiện giờ thì Tập dường như là kẻ thù tệ nhất của chính mình: những yêu cầu chiếm lĩnh thị trường không phù hợp với mong muốn của ông nhằm duy trì kiểm soát kinh tế.

DẮT SƯ TỬ

Những nỗ lực của Tập để thay đổi chính trị và kinh tế ở trong nước đi đôi với những bước đi để gây dựng Trung Quốc trở thành một cường quốc toàn cầu. Tuy thế gốc rễ của chính sách đối ngoại của Tập có trước nhiệm kỳ của ông. Giới lãnh đạo Trung Quốc đã bắt đầu công khai nói đến sự trỗi dậy của Trung Quốc như là một cường quốc toàn cầu nhân dịp cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu vào năm 2008. Những phân tích gia của Trung Quốc phán đoán rằng Hoa Kỳ đã bắt đầu một sự suy thoái không tránh khỏi vì thế nó nên nhường chỗ cho Trung Quốc khi mà nó còn là siêu cường toàn cầu. Trong một bài diễn văn ở Paris vào tháng Ba 2014, Tập nhắc lại suy tư của Naloleon về Trung Quốc: “Napoleon đã nói rằng Trung Quốc là một con sư tử đang ngủ, và khi nó thức dậy, thế giới sẽ rung chuyển.” Con sư tử Trung Quốc, Tập trấn an người nghe, “đã thức dậy nhưng đây là một con sư tử yên lặng, dễ chịu, và lịch sự.” Dẫu vậy một số hành động của Tập chứng tỏ ngược lại những lời nói an ủi của mình. Ông ta thay thế câu tâm niệm của nhà lãnh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu Bình trước đó–“Thao quang dưỡng hối”–bằng một chính sách đối ngoại có tính bành trướng và phô diễn sức mạnh hơn.

Đối với Tập, mọi con đường đều dẫn đến Bắc Kinh, cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Ông đã hồi sinh ý tưởng cổ xưa của Con đường Tơ Lụa–liên thông Đế chế Trung Hoa với Trung Á, Trung Đông, và kể cả Châu Âu–bằng cách đề xuất một mạng lưới mênh mông bao gồm các tuyến đường sắt, đường ống dẫn dầu, đường cao tốc, và các kênh đào nương theo những tuyến đường xưa. Hệ thống cơ sở hạ tầng mà Tập hy vọng các ngân hàng và công ty Trung Quốc sẽ tài trợ và xây dựng, sẽ cho phép gia tăng trao đổi mậu dịch giữa Trung Quốc và phần lớn thế giới. Bắc Kinh cũng đã xem xét đến chuyện xây dựng một tuyến đường sắt cao tốc quãng 8100 dặm liên lục địa để sẽ nối liền Trung Quốc với Canada, Nga, và Hoa Kỳ băng qua Eo biển Bering. Ngay cả Bắc Cực đã trở thành sân sau của Trung Quốc: các học giả Trung Quốc coi nước họ là một quốc gia “gần Bắc Cực”.

Bên cạnh cơ sở hạ tầng mới này, Tập cũng muốn thiết lập những tổ chức mới để hỗ trợ lập trường của Trung Quốc trong vai trò lãnh đạo trong cả khu vực và toàn cầu. Ông đã ủng hộ việc thiết lập một ngân hàng phát triển, điều hành bởi những nước BRICS–Brazil, Russia, India, China, và South Africa–để thách thức sự ưu việt của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế và Ngân Hàng Thế Giới. Và ông đã thúc đẩy việc thành lập Ngân Hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Á Đông mà nó có thể cho phép Trung Quốc trở thành người cấp vốn hàng đầu cho phát triển khu vực. Hai nỗ lực này báo hiệu mong muốn của Tập lợi dụng những thất vọng với việc thiếu thiện ý của Hoa Kỳ nhằm dàn xếp các tổ chức kinh tế thế giới để đại diện cho các nước đang phát triển hơn.

Tập cũng đã đề xướng những sáng kiến an ninh khu vực. Bên cạnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải sẵn có, một tổ chức an ninh do Trung Quốc dẫn đầu bao gồm Nga và bốn quốc gia Trung Á, Tập muốn thiết lập mới một kết cấu an ninh Á Châu–Thái Bình Dương mà nó loại trừ Hoa Kỳ ra. Phát biểu ở một hội nghị vào tháng Năm 2014, Tập nhấn mạnh vấn đề: “Vấn đề là hãy để người Á Châu lo chuyện của Châu Á, giải quyết những vấn đề của Châu Á, và gìn giữ an ninh của Châu Á.”

Tánh thiên vị của Tập cho một chính sách khu vực hung hăng trở nên rõ ràng trước khi trở thành chủ tịch nước. Vào năm 2010, Tập chủ tọa một nhóm trọng yếu lo về chính sách cho Biển Nam Trung Hoa của quốc gia. Nó đã mở rộng định nghĩa lợi ích cốt lõi của Trung Quốc để bao gồm những tuyên bố chủ quyền lãnh hải ở Biển Nam Trung Hoa. Kể từ đó, ông đã sử dụng mọi thứ từ Hải quân Trung Quốc cho đến tàu đánh cá để củng cố những tuyên bố này–những tuyên bố chủ quyền này bị kháng cự bởi những quốc gia có biển tiếp giáp với Trung Quốc. Vào tháng Năm 2014, va chạm giữa Trung Quốc và Việt Nam nổ ra khi Tập đoàn Dầu khí Quốc Gia Trung Quốc di chuyển một giàn khoan vào vùng tranh chấp ở Biển Nam Trung Hoa; căng thẳng dâng cao cho đến khi Trung Quốc rút khỏi giàn khoan vào giữa tháng Bảy. Để hỗ trợ những tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Nam Trung Hoa, Tập đã tuyên bố một “vùng nhận dạng phòng không” trải rộng một phần của nó, chồng lấn với những vùng được thiết lập bởi Nhật Bản và Nam Hàn. Ông ta cũng đã ra thông cáo những quy định đánh cá trong khu vực. Không bất cứ một quốc gia láng giềng nào của Trung Quốc công nhận bất cứ hành động này là hợp pháp. Thế nhưng Bắc Kinh đã vẽ lại bản đồ của Trung Quốc in trên hộ chiếu với hình vùng đang tranh chấp với Ấn Độ cũng như với các quốc gia ở Đông Nam Á đã gây nên một cơn bão lửa chính trị.

Những thủ đoạn này đã kích động tình cảm chủ nghĩa dân tộc ở trong nước và chủ nghĩa dân tộc gay gắt ở ngoài nước. Các nhà lãnh đạo dân tộc chủ nghĩa ở Ấn Độ và Nhật Bản đã bày tỏ lo ngại về những chính sách của Tập và có những biện pháp để gia tăng thực lực quốc phòng của họ. Thực tế là trong chiến dịch tranh cử cho chức Thủ tướng vào đầu năm 2014, Narendra Modi chỉ trích những khuynh hướng bành trướng của Trung Quốc. Kể từ đó, ông ta và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã nâng cấp quốc phòng và quan hệ an ninh. Nhiều nỗ lực mới về an ninh khu vực đang được xúc tiến mà không có mặt Bắc Kinh (cũng như Washington). Ví dụ Ấn Độ đã và đang huấn luyện một số hải quân của Đông Nam Á bao gồm Miến Điện và Việt Nam, và nhiều quân đội của khu vực–kể cả Úc, Ấn Độ, Nhật Bản, Philippines, Singapore, và Nam Hàn–đã hoạch định những cuộc tập trận chung.

MỘT PHẢN ỨNG MẠNH MẼ

Đối với Hoa Kỳ và phần lớn thế giới, sự trỗi dậy của Trung Quốc gây ra hai phản ứng khác nhau: một mặt phấn khích về những gì mà một Trung Quốc mạnh mẽ hơn, ít tham nhũng hơn có thể đạt được, và mối quan tâm sâu sắc hơn về mặt khác là những thách thức mà một Trung Quốc độc đoán, quân phiệt có thể đặt ra cho một trật tự tự do hậu thuẫn bởi Hoa Kỳ.

Về mặt tích cực mà nói, những kế hoạch của Bắc Kinh cho một Con đường Tơ Lụa dựa trên ổn định chính trị ở Trung Đông; điều đó có thể đem lại cho Bắc Kinh một lợi ích để làm việc với Washington để đạt được hòa bình trong khu vực. Tương tự, những gia tăng lợi ích của các công ty Trung Quốc trong việc đầu tư ở nước ngoài có thể đem lại lợi thế nhiều hơn cho Washington khi mà nó đẩy mạnh xúc tiến một thỏa ước đầu tư song phương với Bắc Kinh. Hoa Kỳ cũng nên khuyến khích Trung Quốc tham gia vào Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP), một hiệp định lớn về tự do thương mại khu vực đang được đàm phán. Giống như những đàm phán của Trung Quốc để tham gia Tổ chức Thương mại Thế giới vào thập niên 90 đã thúc đẩy những nhà cải cách kinh tế Trung Quốc phải gia tăng thay đổi ở trong nước, những đàm phán để tham gia TPP có thể có tác động tương tự với hiện giờ.

Hơn nữa, cho dù Trung Quốc đã có quyền lợi quan trọng trong hệ thống quốc tế, Hoa Kỳ phải tính toán để giữ Trung Quốc ở trong cùng một phe. Ví dụ, Quốc Hội Hoa Kỳ nên phê chuẩn những đề xuất thay đổi cho hệ thống bầu cử nội bộ của Quỹ Tiền tệ Quốc Tế để nó sẽ cho phép Trung Quốc và những quốc gia phát triển khác một tiếng nói mạnh hơn trong việc quản lý quỹ và bằng cách ấy sẽ giảm thiểu quyết tâm của Bắc Kinh để thành lập những nhóm cạnh tranh.

Về mặt tiêu cực mà nói, giọng điệu dân tộc chủ nghĩa và thái độ quân sự quả quyết của Tập đặt ra một thách thức trực tiếp đến những quyền lợi của Hoa Kỳ ở trong khu vực và đòi hỏi một phản ứng mạnh mẽ. Việc “tái cân bằng” hay “xoay trục” của Washington sang Châu Á có nhiều ý nghĩa hơn đơn giản chỉ là một phản ứng đối với hành vi quả quyết hơn của Trung Quốc. Nó cũng phản ánh những giá trị cốt yếu của các chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ: tự do hàng hải, không lưu, và không gian; tự do thương mại; thượng tôn pháp luật**[1]**; và các quyền con người cơ bản. Nếu không có một sự xoay trục vững chắc, vai trò của Hoa Kỳ là một cường quốc khu vực sẽ giảm lần và Washington sẽ bị ngăn chặn những lợi ích từ việc hợp tác sâu rộng với những nền kinh tế năng động nhất thế giới. Vì thế Hoa Kỳ nên yểm trợ việc xoay trục với một sự hiện diện quân sự lớn mạnh ở Châu Á–Thái Bình Dương để ngăn cản hoặc đối phó sự gây hấn của Trung Quốc; đạt được sự đồng thuận và phê chuẩn TPP; và giúp đỡ những chương trình của Hoa Kỳ để ủng hộ những tổ chức dân chủ và tổ chức dân sự ở những nơi như Cambodia, Malaysia, Myanmar, và Việt Nam, nơi mà dân chủ còn phôi thai nhưng đang nảy nở.

Đồng thời, Washington nên nhận ra rằng Tập có thể không thành công về việc chuyển đổi Trung Quốc theo đúng theo cách thức ông ta đã tuyên bố. Ông ta đã đưa ra viễn kiến của mình nhưng những áp lực từ cả bên trong và bên ngoài Trung Quốc sẽ phát triển quỹ đạo của quốc gia theo những hướng khác nhau. Một số quốc gia có giàu khoáng sản đã do dự làm ăn với những tập đoàn của Trung Quốc. Các quốc gia này lo lắng trước hồ sơ yếu kém về trách nhiệm xã hội của những tập đoàn Trung Quốc. Điều này đã buộc Bắc Kinh phải tìm kiếm những phương thức mới để kinh doanh. Những quốc gia láng giềng của Trung Quốc, lo âu bởi thái độ nghênh ngang của Trung Quốc, đã bắt đầu thiết lập những hợp tác an ninh mới. Ngay cả những chuyên gia ngoại giao nổi tiếng trong Trung Quốc như Vương Tập Tư của Đại học Bắc Kinh và cựu Đại sứ Ngô Kiến Dân, đã bày tỏ những mối quan ngại về tiến trình của chính sách đối ngoại của Tập.

Sau cùng, cho dù chính sách đối nội và đối ngoại của Tập ít có vẻ gì là sẵn sàng hợp tác sâu đậm hơn với Hoa Kỳ, Washington không nên mắc phải vào việc coi mối quan hệ với Trung Quốc là một cuộc đọ sức. Đối xử Trung Quốc như là một kẻ cạnh tranh hay kẻ địch chỉ đổ thêm vào giọng điệu bài phương Tây của Tập, làm suy yếu những ai ở Trung Quốc đang thúc đẩy cho tiếng nói trung hòa, và chẳng giúp ích gì để gia tăng sự hợp tác song phương và có phần giảm bớt sự tiến triển của Hoa Kỳ. Thay vì thế Nhà Trắng nên đặc biệt để ý đến sự triển khai của các chính sách của Tập, tận dụng những lợi thế mà chúng có thể tăng cường mối quan hệ với Trung Quốc và đẩy lui những chuyện làm suy yếu lợi ích của Hoa Kỳ. Đối mặt với sự bất định của tương lai của Trung Quốc, các nhà hoạch định chính sách của Hoa Kỳ phải uyển chuyển và ứng phó nhanh chóng.

Elizabeth C. Economy, ấn bản tháng 11/12 2014, Foreign Affairs

Neofob chuyển ngữ

ELIZABETH C. ECONOMY là Thành viên Cao cấp của C.V. Starr và là Tổng giám đốc của Nghiên cứu Châu Á ở Hội đồng Quan hệ Đối ngoại.

Nguồn: http://fam.ag/1sKXjQZ

Cước chú:

[1]: Rule of Law. Xem bài viết của Đỗ Kim Thêm về khái niệm này trong tiếng Việt. Bài viết đăng trên danluan.org, 28 tháng 2, 2011 [ND] http://bit.ly/14xMXwk

Thảo luận chính trị giữa Mặc Lâm, Blogger Điếu Cày và TS Cù Huy Hà Vũ

Posted on

ml-dc-chhv-622.jpg

Từ trái qua: Biên tập viên Mặc Lâm, Blogger Điếu Cày và TS Cù Huy Hà Vũ tại trụ sở RFA ở Washington DC hôm 21/11/2014.

Mặc Lâm, biên tập viên RFA
2014-11-21

Đài Á Châu Tự Do xin giới thiệu đến quí vị buổi nói chuyện ngắn giữa Mặc Lâm và hai người tù nhân lương tâm: Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ và Nhà báo blogger Điếu Cày Nguyễn Văn Hải. Chúng tôi xin chia sẻ những gì mà họ dự định làm cũng như những băn khoăn mà chúng tôi đặt ra cho hai anh trong hoàn cảnh hiện nay.

Khó khăn khi tranh đấu từ hải ngoại

Mặc Lâm: Trước nhất là câu hỏi chung cho cả hai anh và xin đưa đến cho anh Cù Huy Hà Vũ trước. Thưa anh tình trạng chung của các nhà bất đồng chính kiến như ông Đoàn Viết Hoạt, nhà thơ Nguyễn Chí Thiện và kể cả ông Nguyễn Chính Kết nữa, khi sang Mỹ thì hoạt động tranh đấu của họ có những khó nhăn nhất định nào đó. Theo anh, cũng là một nhà tranh đấu đang sống ở Mỹ và bị buộc phải rời xa quê hương, anh làm cách nào để tránh những khó khăn mà những người khác đã gặp?

TS Cù Huy Hà Vũ: Một số người bất đồng chính kiến như anh vừa nêu tên có gặp những khó khăn thì bản thân tôi không biết họ gặp những khó khăn gì, anh có thể nói lại cho tôi rõ vấn đề này?

Mặc Lâm: Vâng, một câu hỏi rất là bổ ích. Thưa anh, những khó khăn chung mà họ gặp phải là những tiếng nói chung của họ hình như không được chú ý từ trong nước nữa như khi họ còn ở trong nước. Khó khăn thứ hai là vấn đề hoàn cảnh gia đình đã buộc họ dù muốn, dù không phải chia sẻ thời gian để kiếm ăn và kiếm sống. Khó khăn thứ ba là bị những ý kiến trái ngược nhau ở hải ngoại và họ đã dành một thời gian rất lớn để giải quyết những chuyện đó. Trong ba điều đó anh thất như thế nào?

Những người mà “chụp mũ” người khác bằng cách vu khống thì chắc chắn rằng là bất kỳ xã hội nào cũng không chấp nhận, kể cả xã hội Hoa Kỳ này.
-Blogger Điếu Cày

TS Cù Huy Hà Vũ: Tôi nghĩ như thế này, chuyện đấu tranh là bằng cái tâm của mình. Tất nhiên, cái tâm của mình đã có rồi, đi theo một phương pháp đấu tranh đúng thì sẽ có được sự ủng hộ ngay tại Việt Nam. Ở đây tôi thấy có sự đánh giá không chính xác. Có những người mọi người không biết đến thành ra ở hải ngoại nười ta đánh giá là uy tín nhưng mà ở trong nước thì uy tín đấu tranh của họ hầu như là không nhận thấy. Đấy là sự đánh giá không chính xác-một sự ngộ nhận về uy tín chính trị.

Thứ hai, chuyện sang bên Mỹ này, rồi họ phải lao vào chuyện “cơm, áo, gạo, tiền” thì bác ruột tôi là nhà thơ Xuân Diệu đã có câu là “Cơm áo không đùa với khách thơ”. Đến những người lãng mạn nhất cũng còn phải chú ý đến “cơm,áo,gạo,tiền” bởi vì đấy là mưu sinh để tồn tại cho bản thân mình. Bản thân mình có tồn tại thì gia đình mình rồi xã hội mới tồn tại được. Tôi cho rằng việc họ phải lao vào chuyện “cơm,áo,gạo,tiền” là chuyện rất bình thường.

Còn ý cuối cùng mà nói là sang bên này rồi gặp những quan điểm đống ý hay không đồng ý thì chuyện ấy cũng bình thường. Chúng ta là dân chủ mà đã là dân chủ thì chúng ta nghe tất cả mọi ý kiến. Còn sự lựa chọn là của bản thân mỗi người.

Mặc Lâm: Dạ vâng, xin cảm ơn anh. Còn anh Điếu Cày thì sao ạ?

Blogger Điếu Cày: Tôi xin chia sẻ với anh Mặc Lâm và quí vị khán thính giả như thế này, nếu nói rằng ở trong nước ra ngoài này mà tiếng nói thay đổi đi thì cũng có thể đúng với người này và cũng có thể đúng với người khác. Thế nhưng theo tôi nghĩ, khi môi trường đấu tranh thay đổi thì phương pháp đấu tranh cũng phải thay đổi mới đạt được hiệu quả. Còn vấn đề “cơm, áo, gạo, tiền” thì ai cũng phải lo vấn đề này trong cuộc sống.

Tôi nghĩ trong nhà tù, chúng tôi đấu tranh còn khổ hơn nhiều ở bên ngoài. Như vậy thì vấn đề “cơm,áo,gạo,tiền” đối với một người đấu tranh nó cũng không phải là quá nặng nề bởi vì khổ ở ngoài này có khổ thế nào cũng không chưa thể khổ bằng trong nhà tù được. Nếu mà ở trong tù chúng tôi đấu tranh được thì ở ngoài này chúng tôi vẫn cứ đấu tranh được.

Còn vấn đề có những ý kiến khác biệt thì chúng ta đấu tranh cho giá trị dân chủ mà trong một xã hội dân chủ thì có rất nhiều ý kiến khác biệt. Điều đó mình phải tôn trọng nhưng những người mà “chụp mũ” người khác bằng cách vu khống thì chắc chắn rằng là bất kỳ xã hội nào cũng không chấp nhận, kể cả xã hội Hoa Kỳ này. Quyền tự do báo chí, tụ do ngôn luận là quyền của người dân. Quyền có ý kiến khác biệt là quyền của người dân nhưng không có nghĩa rằng có quyền tự do vu khống. Vì thế những người mà có ý kiến khác biệt thì chúng tôi tôn trọng nhưng mà nếu vu khống thì họ nên suy nghĩ lại vì chính pháp luật ở đây không cho phép điều đó.

Đừng quên nhân quyền ở các nước nhược tiểu

Blogger Điếu Cày đến tới phi trường Los Angeles vào lúc 9 giờ đêm 21 tháng 10 năm 2014
Blogger Điếu Cày đến tới phi trường Los Angeles vào lúc 9 giờ đêm 21 tháng 10 năm 2014

Mặc Lâm: Thưa anh, những hành động áp bức, sách nhiễu, vi phạm nhân quyền của cộng sản Việt Nam thì rõ ràng là Quốc hội Mỹ cũng như bộ Ngoại giao và đồng thời tất cả những NGOs đều hiểu hết. Họ không ngạc nhiên khi mà Hà Nội đã và đang lấy cái nhân quyền để làm một món quà đổi chác cho sự tự do của hai anh, cụ thể là hai anh. Như vậy, hai anh sẽ làm gì để mà đánh động họ một cách hiệu quả hơn, thưa anh Hải?

Blogger Điếu Cày: Đối với cá nhân tôi thì tôi không phải là một bên trong những cuộc đàm phán đó cho nên không thể nói rằng là chúng tôi biết là mình bị đổi chác như thế này hay thế khác. Vấn đề là khi chúng ta tiếp nhận những nguồn tin thì chúng ta cũng nên biết rằng là đối với bộ Ngoại giao Việt Nam mà họ đã tuyên bố thì thật ra họ không thả tôi mà là tạm ngưng thi hành án. Tạm ngưng thi hành án và phục hồi thi hành án là chuyện bình thường bất cứ lúc nào.

Vấn đề thứ hai nữa là việc chính phủ Hoa Kỳ biết những việc này, rất nhiều tổ chức biết việc này. Thế nhưng, họ có tiếng nói đến đâu thì còn tùy thuộc vào những cơ quan làm ngoại giao của họ. Nếu tôi là một công dân Hoa Kỳ, nếu tôi là một nhà ngoại giao Hoa Kỳ, khi đàm phán với các nước về các lợi ích của đất nước, tôi cũng phải bảo đất nước Hoa Kỳ, bảo vệ lợi ích của đất nước Hoa Kỳ. Tôi chỉ muốn nhắc rằng: các vị ở các nước lớn, khi tham gia vào đàm phán những hiệp định về thương mại dành lợi ích cho đất nước thì đừng quên về nhân quyền của người dân ở các nước nhược tiểu.

Mặc Lâm: Vân, thưa tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ ạ?

TS Cù Huy Hà Vũ: Cách duy nhất để chấm dứt đàn áp nhân quyền ở Việt Nam là chỉ có giải thể chế độ cộng sản Việt Nam thôi. Đấy là quan điểm của tôi, trước sau như một. Làm thế nào để giải thể nó? Có hai cách:

Cách duy nhất để chấm dứt đàn áp nhân quyền ở Việt Nam là chỉ có giải thể chế độ cộng sản Việt Nam thôi. Đấy là quan điểm của tôi, trước sau như một.
-TS Cù Huy Hà Vũ

Một là dùng biện pháp bạo lực. Hai là biện pháp phi bạo lực hay là biện pháp hòa bình. Bản thân tôi luôn ủng hộ và chủ trương là giải thể chế độ cộng sản Việt Nam bằng biện pháp phi bạo lực hay bằng biện pháp hòa bình. Ngay sau khi tôi đã đến Mỹ vào tháng 4 thì tôi đã lao vào ngay chuyện soạn thảo ra chiến lược để đánh đổ cộng sản Việt Nam bằng biện pháp hòa bình mà bắt đầu bằng cách nạo sạnh những điều luật vi phạm nhân quyên. Thế nên tôi đã làm một bản khuyến nghị đọc tại quốc hội Mỹ, trong đó tôi khuyến cáo là chính phủ Mỷ nói chung trong đối thoại nhân quyền với Việt Nam phải yêu cầu chính phủ Việt Nam hủy bỏ ngay lập tức 3 điều luật 79, 88 và 258 của bộ luật hình sự. Khi những điều luật phạm nhân quyền này được hủy bỏ thì lúc ấy mọi người có quyền tự do phát biểu, tự do hội họp, tự do biểu tình, tự do tín ngưỡng. Tất cả những điều đó là mầm mống của nền dân chủ rồi.

Mặc Lâm: Qua câu trả lời của tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ thì tôi thấy hình như đây là những yếu điểm của những người cộng sản. Và có thể là họ rất sợ những yếu điểm này.

Thưa anh Hải, anh có những suy nghĩ nào khác về những tử huyệt khác, những yếu điểm nào khác của người cộng sản mà anh đã từng kinh qua, qua kinh nghiệm bản thân anh?

Blogger Điếu Cày: Tôi xin chia sẻ với anh Mặc Lâm và quí vị khán thính giả như thế này, thực chất chế độ cộng sản được xây dựng dựa trên bưng bít thông tin; Tạo ra một không gian truyền thông kín để định hướng dư luận xã hội; Và nó che dấu những việc làm sai trái của nó. Như vậy, việc mở rộng truyền thông và soi chiếu vào những sự kiện xã hội là khiến cho chính quyền công sản sợ nhất.

Hai tử huyệt của nó là những vấn đề Thác Bản Giốc, Ải Nam Quan hoặc là Hoàng Sa, Trường Sa. Đây là những tử huyệt của cộng sản và họ sợ nhất khi mà truyền thông phơi bày những sự thật đó ra công luận. Bất kỳ một chính quyền nào khi mà đã bán rẻ lợi ích dân tộc thì người dân không bao giờ tin vào chính quyền đó nữa. Họ tìm mọi cách che đậy nhưng bây giờ thì bằng truyền thông tự do mạnh mẽ, tất cả những việc đó đã được phơi bày. Đó là điều họ sợ nhất.

Mặc Lâm: Xin được hỏi một câu hỏi riêng với anh: chúng tôi biết là anh sắp sửa có những cuộc gặp mặt đối với những vị dân biểu hay là nghị sĩ của Hoa Kỳ. Thông thường trong những cuộc gặp như vậy, anh sẽ phải điều trần những gì anh biết và anh sẽ đưa ra những yêu cầu của anh. Đặc biệt, lần này anh có nghĩ là anh sẽ đặt câu hỏi cho họ hay không?

Blogger Điếu Cày: Chắc có lẽ tôi sẽ phải đặt cho họ một câu hỏi. Như hồi nãy quí vị đã thấy rằng rất nhiều các tổ chức nhân quyền, các tổ chức quốc tế, các chính phủ cũng đều biết những sai phạm của Việt Nam trong quá trình điều hành đất nước. Đặc biệt, những vi phạm nhân quyền đã được báo cáo nhiều lần, đã được tường trình nhiều lần; Như vậy lần này sau khi tường trình trình tôi cũng muốn hỏi quí vị đại biểu quốc hội của Hoa Kỳ rằng quí vị sẽ làm gì sau khi quí vị nhận được tường trình của chúng tôi. Điều đó mới là quan trọng nhất vì đó là điều mà nhân dân Việt Nam và những nhà đấu tranh cho dân chủ của Việt Nam đang mong mỏi.

Mặc Lâm: Nhân nói về quốc hội thì xin quay về quốc hội Việt Nam chút xíu, đây là câu hỏi dành cho tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ:

Nếu đặt trường hợp ông là đại biểu quốc hội trong kỳ họp này và quốc hội đang có phiên chất vấn thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, câu hỏi ông đăt ra là gì, thưa ông?

TS Cù Huy Hà Vũ: Câu hỏi tôi đặt ra cho thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng như cho toàn bộ ban lãnh đạo đảng Cộng sản Việt Nam và nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam:

Ban lãnh đạo nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam lựa chọn biện pháp nào để giải thể cái chế độ độc tài của đảng Cộng sản Việt Nam – biện pháp hòa bình hay biện pháp bạo lực?

Mặc Lâm: Vâng, xin cảm ơn Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ, xin cảm ơn Blogger - nhà báo Điếu Cày Nguyễn Văn Hải và xin cảm ơn quí vị đã theo dõi cuộc nói chuyện ngày hôm nay